Noterde Araç Satarken Dikkat Edilmesi Gerekenler
2025'te noterde araç satışı yaparken en kritik nokta alıcı adına Zorunlu Trafik Sigortası'nın satıştan önce düzenlenmesi. Artık poliçe sisteme işlenmeden noterler satış başlatmıyor, "Önce sigorta, sonra ruhsat" dönemi resmen yürürlükte! Bu düzenleme, aracı sigortasız trafiğe çıkarma riskini ortadan kaldırmayı hedefliyor.
Ödemede güveni artırmak için Türkiye Noterler Birliği'nin Güvenli Ödeme Sistemi (GÖS) yaygın kullanılıyor. Satış bedeli bankada emanet/bloke tutuluyor, tescil onayıyla otomatik olarak satıcıya aktarılıyor. Sahte dekont/elden ödeme riskini ciddi biçimde azaltan bu yöntem, ek bir güvenlik katmanı sağlıyor.
Satış öncesi kontrol listesi
- e-Devlet sorguları: Haciz/rehin, MTV/ceza, muayene ve araca ilişkin kısıtları önceden kontrol edin. Noter sisteminde engel görülürse işlem başlamaz.
- Ekspertiz & kondisyon: Bağımsız bir oto ekspertiz raporu, yanlış beklentileri ve pazarlık sürprizlerini azaltır, kozmetik/mekanik hazırlık satış hızını artırır.
- Belge hazırlığı: Kimlik, ruhsat, varsa vekalet, yedek anahtar/kitapçıklar.
Ekspertiz raporunu okurken bunlara dikkat!
- Kaporta: "Boya/Değişen" haritasını satır satır inceleyin.
- Mekanik: Motor kompresyon/fren/şasi ölçümleri.
- Elektrik-elektronik: Arıza kodları, akü/şarj sistemi.
- Test sürüşü: Denge, rot-balans, frenleme.
Alıcının yapması gerekenler neler?
Alıcı adına Zorunlu Trafik Sigortası satıştan önce kesilir. Poliçe noter sisteminde görünmeden satışa başlanmaz. Gerekli bilgileri (plaka, ruhsat seri no, tescil tarihi) satıcıdan almak gerekebilir. Plaka değişikliği olacaksa satış sonrası ruhsat/plaka bilgileri netleştiğinde, poliçeye zeyil gerekir (plaka/ruhsat seri no güncellemesi).
Noter satışına gitmeden önce Quick Sigorta'nın Zorunlu Trafik Sigortası sayfasından poliçenizi dakikalar içinde online olarak oluşturun. İşleminizi güvenle tamamlayın, satış gününde zaman kaybetmeyin.
Noter süreci hızlıca nasıl ilerler?
- Noterde buluşulduğunda taraflar kimlikleriyle hazır olsun.
- Noter, haciz/rehin/vergi vb. engelleri sistem üzerinden sorgular. Engel yoksa sözleşmeye geçilir.
- Taraflar sözleşmeyi imzaladıktan sonra alıcı adına geçici tescil tamamlanır, belgeler hazırlanır.
- Alıcı bankadan GÖS başlatır. Noterde işlem tamamlanınca sistem otomatik çözülür. Para satıcıya geçer. Bankalara göre iş akışı/FAST limiti farklılık gösterebilir.
Satış sonrası yapılacaklar
Araç satışı tamamlandıktan sonra hem satıcı hem de alıcı için dikkat edilmesi gereken bir dizi işlem bulunur. Bu adımlar, ileride yaşanabilecek karışıklıkları önlemek ve yasal sürecin sorunsuz ilerlemesini sağlamak açısından büyük önem taşır. Sigorta, abonelik ve veri güvenliği gibi konularda doğru adımları atmak, satış sonrası dönemin hem güvenli hem de zahmetsiz geçmesini sağlar.
Satıcı için
Kasko veya ek sigortanın satış belgesiyle iptali ya da devri yapılmalıdır. HGS veya OGS sistemleri iptal edilmeli ya da devredilmeli, varsa özel otopark veya abonelik sözleşmeleri kapatılmalıdır. Araçtaki multimedya ve telemetri verileri (adres defteri, Bluetooth eşleşmeleri vb.) sıfırlanmalı, ayrıca yedek anahtar, ikinci lastik takımı gibi ekipman ve aksesuarların tam listesi çıkarılmalıdır. (Sektör rehberleri bu adımları önerir.)
Alıcı için
Plaka ve ruhsat bilgileri netleştikten sonra poliçede zeyil işlemi yapılmalı, plaka ve ruhsat bilgileri güncellenmelidir. Ayrıca ihtiyaçlara göre mini onarım, ikame araç gibi ek teminatlar içeren kasko poliçeleri tercih edilmelidir.
WhatsApp/IBAN dolandırıcılıklarına karşı 7 kontrol
- GÖS dışına çıkmayın.
- Ekran görüntüsü değil, banka içi işlem teyidi arayın.
- FAST/EFT alıcı adı-IBAN eşleşmesini kontrol edin.
- Noter öncesi kapora gönderiyorsanız, resmi sözleşme/teminat arayın.
- Ekspertiz raporunun bağımsız merkezce verildiğine emin olun.
- Vekalet ile işlemde noter/muvafakat doğrulaması yapın.
- Tescil tamamlanmadan anahtar+ruhsat teslim etmeyin.
En sık yapılan hatalar neler?
Araç satışında en sık yapılan hataların başında poliçesiz şekilde notere gitmek gelir. Poliçe olmadan işlem başlatılamaz, bu nedenle alıcının sigorta poliçesini önceden hazırlaması gerekir.
Bir diğer yaygın hata, WhatsApp üzerinden gönderilen dekontlara veya elden yapılan ödemelere güvenmektir. Bu yöntemler sahte dekont veya geri çağrılabilir transfer riski taşır. Güvenli ödeme sistemi (GÖS) kullanmak en doğru yöntemdir.
Eksik evrak da süreci uzatan bir diğer sorundur. Kimlik, ruhsat veya vekalet gibi belgelerin eksiksiz hazırlanması için işlem öncesinde mutlaka kontrol yapılmalıdır.
Son olarak ekspertiz yaptırmamak da sıkça karşılaşılan bir hatadır. Ekspertiz atlandığında son dakika fiyat anlaşmazlıkları veya pazarlık sorunları yaşanabilir. Bu nedenle bağımsız bir ekspertiz raporu almak sürecin güvenliği açısından önemlidir.
Plaka değişikliğinde sigorta ve ruhsat işlemleri nasıl yapılır?
Araç satışında plaka değişikliği yapılacaksa hem ruhsat hem de sigorta işlemleri birbirine bağlı şekilde ilerler. Öncelikle noter satışının tamamlanmasının ardından alıcı adına yeni plaka tescil edilir. Bu işlem tamamlanmadan sigorta poliçesindeki bilgiler kesinleşmez. Bu nedenle alıcı, noterde satış gerçekleştikten sonra Zorunlu Trafik Sigortası poliçesine "zeyil" işlemi yaptırmalıdır.
Peki zeyil işlemi nedir? Özetle poliçedeki plaka, ruhsat seri numarası veya tescil tarihi gibi bilgilerin güncellenmesi anlamına gelir. Eğer plaka değişikliği yapılmazsa mevcut poliçe geçerliliğini sürdürür fakat değişiklik yapıldıysa eski plaka artık sigorta kapsamında değildir. Ruhsatın yeni plaka bilgisiyle düzenlenmesi de zorunludur. Bu süreçte sigorta şirketine yeni ruhsat fotokopisinin iletilmesi gerekir. Eksik veya hatalı bilgi, olası bir hasar durumunda teminat sorununa neden olabilir. Bu nedenle noter satışından sonra ilk adım, sigorta poliçesinin güncellenmesi ve yeni ruhsatın tescil edilmesidir.
Satıştan önce ekspertiz raporunda nelere bakmalı?
Bir aracın geçmişi ve mevcut durumu hakkında en net bilgi, bağımsız bir ekspertiz raporunda yer alır. Satış öncesi hazırlanan bu rapor, hem alıcı hem de satıcı için güvenin temelidir. Ekspertiz raporunu incelerken ilk olarak kaporta bölümündeki "boya" ve "değişen parça" detaylarına bakılmalıdır. Bu bilgiler, aracın kaza geçmişini anlamaya yardımcı olur. Ardından motor ve mekanik ölçümler kontrol edilmelidir.
Motor kompresyon testi, fren sistemi, süspansiyon ve şasi ölçümleri aracın performansını doğrudan etkiler. Elektrik-elektronik bölümünde yer alan akü, far, klima, sensör ve arıza kodu analizleri de gözden kaçmamalıdır. Son olarak test sürüşü yapılması, aracın dengesi, frenleme ve direksiyon tepkilerinin değerlendirilmesi açısından önemlidir. Ekspertiz raporu mutlaka TSE belgeli ve bağımsız bir ekspertiz merkezinden alınmalıdır. Satıcı açısından bu belge satış değerini artırırken, alıcı için olası sürpriz masrafların önüne geçer.
Noter satışında vekaletle işlem yaparken dikkat edilmesi gerekenler
Araç satışını her zaman bizzat yapmak mümkün olmayabilir; bu durumda vekaletnameyle işlem devreye girer. Vekaletle satış, güvenli şekilde yürütülmezse dolandırıcılık riski barındırabilir. Bu nedenle öncelikle vekaletin noter onaylı ve araç satışını açıkça kapsayan bir metin olması gerekir. "Satış, devir ve tescil işlemlerini yapmaya yetkilidir" ibaresi mutlaka bulunmalıdır. e-Vekalet sistemi üzerinden dijital vekalet verilmesi de mümkündür. Bu yöntem işlemi hem hızlandırır hem de sahte evrak riskini ortadan kaldırır. Vekalet verilen kişi, satış günü noterde kimlik ve vekaletle birlikte hazır bulunmalıdır.
Satış sonrası ödeme de her zaman Güvenli Ödeme Sistemi (GÖS) üzerinden yapılmalı ve elden, IBAN veya WhatsApp üzerinden gönderilen dekontlara güvenilmemelidir. Ayrıca vekaletname süresi dolmadan işlem tamamlanmalı, aksi durumda yeni bir belge düzenlenmelidir. Doğru hazırlanmış bir vekaletname, alıcı, satıcı ve noter arasındaki tüm hukuki süreci güvenli ve sorunsuz hale getirir.
Sıkça sorulan sorular
Zorunlu trafik sigortası olmadan noter satışı olur mu?
Hayır. 05.12.2024'ten beri poliçe sistemde görünmeden noter satışa başlamıyor.
Ödeme ne zaman satıcıya geçer?
GÖS'te tescil onayı ile otomatik aktarım yapılır.
Noter ücretleri sabit mi?
Yıl bazında güncellenir, kalemler (satış ücreti, ruhsat/plaka işlemleri) değişebilir. Güncel tutarlar için ilgili yıl rehberlerine bakın.
Plaka değişirse sigorta ne olur?
Poliçeye zeyil gerekir (plaka/ruhsat güncellemesi).
