Yasal Bilgilendirmeler

1 Mart 2008 tarihinde yürürlüğe giren Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik gereği sigorta yaptıran kişilerin sözleşme ve diğer aşamalarda bilgi eksikliklerinin giderilmesi ve her türlü değişiklik ve gelişmeden haberdar edilmesi için sigortacı tarafından yerine getirilecek görevlere ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir. Bu yönetmelik kapsamında sigorta poliçeleri üzerinden alınan vergiler ve fonlar aşağıda açıklanmıştır.

BSMV

Sigorta Muamelelerine, 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu'nun 33.Maddesi f bendi uyarınca %5 oranında vergi uygulanmaktadır.

16.8.1991 tarih ve 20962 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 12.8.1991 tarih ve 91/2072 sayılı kararla BSMV oranı % 5 olarak belirlemiştir. Söz konusu verginin yükümlüsü sigorta şirketleri olup, katma değer vergisinde olduğu gibi bu bir ara yükümlülüktür ve vergi netice itibari ile hizmetlerden yararlanan kimselere yansıtılmaktadır.

Ancak Aynı Kanunun 29.Maddesine göre aşağıdaki istisnalar bulunmaktadır:

• Mükerrer sigorta muameleleri ile retrosesyon muameleleri dolayısıyla alınan prim, komisyon vesaire paralar
• Biçilmemiş veya toplanmamış her türlü tarım mahsulleriyle tarım hayvanları için akdolunan zirai sigortalar dolayısıyla alınan paralar
• Nükleer rizikolara karşı yapılan sigortalar dolayısıyla alınan paralar
• Emeklilik sözleşmeleri, hayat sigortaları (hayat sigortalarında ferdi kaza, hastalık sonucu maluliyet ve tehlikeli hastalıklar teminatlarının da ek teminat olarak verildiği sözleşmeler dahil) ve sağlık sigortaları ile ihracata ait nakliyat sigortalarında sözleşme ve poliçe üzerinden alınan paralar
• İpotek finansmanı kuruluşlarının, konut finansmanı kuruluşlarının ve konut finansmanı fonlarının, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 38/A maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan konut finansmanı kapsamında yaptıkları tüm işlemler dolayısıyla lehe alınan paralar
• Ayrıca Zorunlu Deprem Sigortası (D.A.S.K.) Primleri de her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır

Kanunun 31. maddesine göre, sigorta şirketleri, iptal ettikleri sigorta muamelelerine ilişkin vergileri (yalnızca iptal tarihinden sonraki döneme ait olan kısmı), iptalin gerçekleştiği dönemde hesaplanan banka ve sigorta muameleleri vergisinden indirebilirler. Böylece, iptal edilen BSMV'lerin sonraki dönemlerde indirimine imkan tanınmaktadır. Bir sonraki dönemde indirilemeyen vergiler, daha sonraki dönemlerin beyannamelerinde indirim konusu yapılabilir.

Yangın Sigorta Vergisi

2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 5.Bölüm 40.Maddesine göre "belediye sınırları ve mücavir alanlar içindeki menkul ve gayrimenkul mallar için yapılan yangın sigortaları dolayısıyla alınan primler Yangın Sigorta Vergisi'ne tabidir." Verginin mükellefi sigorta şirketleridir.

Yangın Sigorta Vergisi'nin matrahı, yapılan yangın sigorta muameleleri nedeniyle alınan primlerin tutarı olup, tespit olunan matrah üzerinden ödenecek Yangın Sigorta Vergisi nispeti % 10'dur.

Güvence Hesabı

5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu 14.Maddesi ile oluşturulan Güvence Hesabı, 26.7.2007 tarih ve 26594 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Güvence Hesabı Yönetmeliği" ile düzenlenmiştir.

Hesabın Gelirleri Şunlardır:

• Her yıl sigorta şirketlerinin zorunlu sigortalar için tahsil ettikleri toplam net primlerin yüzde 1'i
• Her yıl sigorta şirketlerinin Yeşil Kart Sigortaları için tahsil ettikleri toplam net primlerin binde 5'i Söz konusu Yönetmeliğe göre Zorunlu Sigorta veya Yeşil Kart Sigortası yaptıranlardan aşağıdaki oranlarda kesinti yapılarak Güvence Hesabı'na aktırılır.
• Zorunlu sigorta yaptıranların net primlerinin yüzde 2'si oranında sigorta şirketine ayrıca ödeyecekleri katılma payları
• Yeşil Kart Sigortası yaptıranların net primlerinin binde 5'i oranında sigorta şirketine ayrıca ödeyecekleri katılma payları

Trafik Hizmetleri Geliştirme Fonu

Trafik Hizmetleri Geliştirme Fonu, 19.07.1998 tarih ve 23407 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Trafik Hizmetleri Geliştirme Fonu Yönetmeliği ile oluşturulmuştur. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun değişik 91. maddesine göre tahsil edilen % 5 Mali Sorumluluk Sigortası payı bu fona aktarılır.

KDV ve Damga Vergisi

Her türlü sigorta İşlemleri, Katma Değer Vergisi ve Damga Vergisi'nden muaftır.

Şahıs Sigortası Primlerinin Gelir Vergisi Matrahından İndirilmesi

Ücretlinin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat sigortası poliçeleri için hizmet erbabı tarafından ödenen primlerin %50'si ile diğer şahıs sigorta poliçeleri için hizmet erbabı tarafından ödenen primlerin tamamı ücret matrahından indirilir. Ancak indirim konusu yapılacak primler toplamı, ödendiği ayda elde edilen ücretin %15'ini ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşamaz.

İşverenler tarafından ücretliler adına bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları ticari kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınabilir. Ancak gerek işverenler tarafından bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları gerekse ücretliler tarafından diğer şahıs ve hayat sigortalarına ödenen ve ücret matrahının tespitinde dikkate alınan primlerin toplam tutarı, ödemenin yapıldığı ayda elde edilen ücretin %15'ini ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşamaz.

Beyan edilen gelirin % 10'unu (bireysel emeklilik sistemi dışındaki şahıs sigorta primleri için, beyan edilen gelirin % 5'ini) ve asgarî ücretin yıllık tutarını aşmamak şartıyla, mükellefin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat, ölüm, kaza, hastalık, sakatlık, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta primleri ile bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları (sigortanın veya emeklilik sözleşmesinin Türkiye'de kâin ve merkezi Türkiye'de bulunan bir sigorta veya emeklilik şirketi nezdinde akdedilmiş olması, prim ve katkı tutarlarının gelirin elde edildiği yılda ödenmiş olması ve ücret geliri elde edenlerin ücretlerinin safi tutarının hesaplanması sırasında ayrıca indirilmemiş bulunması şartıyla, eşlerin veya çocukların ayrı beyanname vermeleri halinde, bunlara ait prim ve katkı payları kendi gelirlerinden indirilir).

Sigorta Şirketlerinin Kurumlar Vergisi Mükellefiyeti

5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1. maddesinde Kurumlar Vergisi Mükellefleri sayılmıştır. Buna göre sermaye şirketleri, kooperatifler, iktisadi kamu kuruluşları, dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmeler ve iş ortaklıkları Kurumlar Vergisi mükellefidir. Bu durumda sigorta şirketleri, ister Anonim Şirket statüsünde ister kooperatif statüsünde kurulsun Kurumlar Vergisi mükellefi olup bir hesap dönemi içinde elde ettikleri kazançlar Kurumlar Vergisine tabidir. Hukuki statüleri gereği Kurumlar Vergisine tabi olan sigorta şirketleri, bu özellikleri itibariyle Kurumlar Vergisi Kanunu ve ilgili tüm yasal düzenlemelere uymak zorundadırlar.